Sempreluna 2,5mg Comp 3 X 28

4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik Voor de behandeling van postmenopauzale symptomen mag de behandeling met tibolon alleen worden ingezet voor symptomen die de levenskwaliteit ongunstig beïnvloeden. In alle gevallen moeten de risico's en voordelen ten minste jaarlijks zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen en de behandeling met tibolon mag alleen voortgezet worden zolang de voordelen opwegen tegen de

risico's. Het risico op een cerebrovasculair accident, op borstkanker en, bij vrouwen met een intacte uterus, op endometriumkanker dient voor iedere vrouw zorgvuldig te worden beoordeeld (zie ook hieronder en in rubriek 4.8). Daarbij dient rekening te worden gehouden met de individuele risicofactoren, de frequentie en de eigenschappen van borstkanker, endometriumkanker en CVA, waarbij de reactie op de behandeling, morbiditeit en mortaliteit in overweging moet worden genomen (zie ook hieronder en in rubriek 4.8). Bewijs betreffende de risico's die geassocieerd worden met HST of tibolon bij de behandeling van premature menopauze is beperkt. Maar vanwege het lage absolute risico bij jonge vrouwen kan de balans van voor- en nadelen voor deze vrouwen gunstiger zijn dan voor oudere vrouwen. Medisch onderzoek/follow-up Voordat met HST wordt gestart of wanneer het gebruik na een onderbreking wordt hervat, moet een volledige persoonlijke en familiale anamnese worden afgenomen. Lichamelijk onderzoek (inclusief gynaecologisch- en borstonderzoek) dient plaats te vinden afgaande op deze anamnese, de contra�indicaties en de voorzorgsmaatregelen. Tijdens de behandelingsperiode worden geregelde controles aanbevolen waarvan de frequentie en aard individueel worden aangepast. Aan de vrouwen moet worden verteld bij welke veranderingen aan hun borsten zij hun arts of verpleegkundige (zie 'Borstkanker' hieronder) moeten raadplegen. Periodiek onderzoek, met inbegrip van mammografie, dient te worden uitgevoerd in overeenstemming met de geldende richtlijnen voor gezonde vrouwen, hierbij rekening houdend met de klinische behoefte van de individuele vrouw. Aandoeningen waarbij controle noodzakelijk is Indien een van de volgende aandoeningen aanwezig is, in het verleden aanwezig was en/of verergerde tijdens zwangerschap of eerdere hormonale behandeling, moet de patiënte extra gecontroleerd worden. Men moet er rekening mee houden dat deze aandoeningen kunnen terugkeren of verergeren tijdens de behandeling met Sempreluna, in het bijzonder bij: - leiomyomen (baarmoederfibroom) of endometriose - een voorgeschiedenis van trombo-embolische aandoeningen of de aanwezigheid van risicofactoren (zie verder) - aanwezigheid van risicofactoren voor oestrogeenafhankelijke tumoren (bv. borstkanker bij een eerstegraads familielid) - hypertensie - leveraandoeningen (bv. leveradenoom) - cholelithiasis - diabetes mellitus met of zonder vaatcomplicaties - migraine of (ernstige) hoofdpijn - systemische lupus erythematodes - een voorgeschiedenis van endometriumhyperplasie (zie verder) - epilepsie - astma - otosclerose Redenen om de behandeling onmiddellijk te staken De hormoonsuppletietherapie dient onmiddellijk te worden gestaakt indien er een contra-indicatie is ontdekt en in de volgende situaties: - icterus of verslechtering van de leverfunctie - significante stijging van de bloeddruk - het voor het eerst optreden van migraineachtige hoofdpijn Endometriumhyperplasie en -kanker De beschikbare gegevens van gerandomiseerde gecontroleerde studies zijn tegenstrijdig. Observationele studies hebben echter consistent laten zien dat vrouwen die tibolon kregen voorgeschreven in de normale klinische praktijk, een verhoogd risico hebben op endometriumkanker (0,8 extra gevallen van endometriumkanker per 1000 vrouwen die tibolon gebruiken gedurende één jaar) (zie rubriek 4.8). In deze studies nam het risico toe naarmate de behandeling langer duurde. Transvaginale echo's laten zien dat met tibolon de endometriumwand dikker wordt. Doorbraakbloedingen en spotting kunnen voorkomen tijdens de eerste maanden van de behandeling (zie ook rubriek 5.1). Vrouwen dienen het advies te krijgen om contact met hun arts op te nemen als na 6 maanden behandeling nog steeds doorbraakbloedingen of spotting optreden of als deze beginnen na deze periode of aanhouden na het beëindigen van de behandeling. De vrouw dient dan verwezen te worden voor een gynaecologisch onderzoek. Dit kan inhouden dat een endometriumbiopt moet worden genomen om maligniteit uit te kunnen sluiten. Borstkanker Een meta-analyse van epidemiologische onderzoeken, waaronder de Million Women Study (MWS), wijzen op een significant verhoogd risico op mammacarcinoom bij gebruik van de 2,5 mg dosis. Dit risico treedt op na 3 jaar gebruik en neemt toe met de duur van het gebruik, zie rubriek 4.8. In deze onderzoeken werd gezien dat na het stoppen met HST het extra risico weer afnam. De tijd die nodig was voordat het extra risico weer was verdwenen hing af van de duur van het HST gebruik. Wanneer langer dan 5 jaar HST werd gebruikt, kon het extra risico 10 jaar of langer aanhouden. Voor tibolon zijn geen gegevens over het risico na stoppen beschikbaar, maar een soortgelijk patroon kan niet worden uitgesloten. Ovariumcarcinoom Ovariumcarcinoom is veel zeldzamer dan mammacarcinoom. Een grote meta-analyse van epidemiologische studies suggereert een licht verhoogd risico bij vrouwen die oestrogeen monotherapie of een gecombineerde oestrogeen-progestageen HST gebruiken, dat zichtbaar wordt binnen vijf jaar van gebruik, maar weer afneemt na beëindiging van de behandeling. Sommige andere studies, waaronder de Women's Health Initiative (WHI) studie, suggereren dat het gebruik van combinatie HST mogelijk geassocieerd is met een gelijkwaardig, of iets kleiner risico (zie rubriek 4.8). Uit de Million Women Study bleek dat het relatieve risico voor ovariumcarcinoom bij gebruik van tibolon vergelijkbaar was met het risico bij gebruik van andere soorten HST. Veneuze trombo-embolie  Oestrogeenmonotherapie of gecombineerde HST (oestrogeen + progestageen) is geassocieerd met een 1,3 tot 3 maal hoger risico op het ontstaan van een veneuze trombo-embolie (VTE), dat wil zeggen op diepe veneuze trombose of longembolie. De kans hierop is groter tijdens het eerste jaar van HST behandeling dan hierna (zie rubriek 4.8). In een epidemiologische studie die gebruikmaakte van een database in het Verenigd Koninkrijk, was het risico op VTE bij gebruik van tibolon lager dan bij gebruik van conventionele HST, maar een licht verhoogd risico in vergelijking met geen gebruik kan niet uitgesloten worden.  Patiënten met een voorgeschiedenis van VTE of bekende trombofilie hebben een verhoogde kans op VTE. HST is derhalve gecontra-indiceerd bij deze patiënten (zie rubriek 4.3).  Algemeen erkende risicofactoren voor het optreden van VTE zijn: gebruik van oestrogenen, oudere leeftijd, zware chirurgische ingrepen, langdurige immobilisatie, ernstige obesitas (BMI > 30 kg/m²), zwangerschap/postpartum periode, systemische lupus erythematodes (SLE) en kanker. Er is geen consensus inzake de mogelijke rol van varicose bij VTE. Zoals bij alle postoperatieve patiënten dient zorgvuldig aandacht te worden besteed aan profylactische maatregelen om VTE na chirurgie te voorkomen.. Wanneer na electieve chirurgie (met name abdominale of orthopedische chirurgie van de onderste ledematen) langdurige immobilisatie volgt, dient overwogen te worden de HST zo mogelijk 4 tot 6 weken vóór de ingreep te onderbreken en pas te hervatten als de vrouw weer volledig gemobiliseerd is.  Patiënten zonder een voorgeschiedenis van VTE, maar met een eerstegraadsfamilielid met een voorgeschiedenis van trombose op jonge leeftijd, kunnen een screening aangeboden krijgen na een zorgvuldige voorlichting met betrekking tot de beperkingen van een dergelijke screening (slechts een deel van de trombofiele aandoeningen wordt bij een screening geïdentificeerd). Als er een trombofiele aandoening is geïdentificeerd die bij familieleden gepaard gaat met trombose of als de aandoening 'ernstig' is (bijvoorbeeld antithrombine-, proteïne S- of proteïne C-deficiënties of een combinatie van aandoeningen), is HST of tibolon gecontra-indiceerd.  Bij vrouwen die reeds met antistollingstherapie behandeld worden, dient een zorgvuldige afweging van de voor- en nadelen van de behandeling met HST of tibolon te worden gemaakt.  Als zich een VTE ontwikkelt na het instellen van de therapie, dient de toediening van de medicatie gestaakt te worden. Patiënten moeten worden geïnformeerd dat zij direct contact met hun arts moeten opnemen als potentieel trombo-embolische symptomen optreden (bijvoorbeeld: pijnlijke zwelling van een been, plotselinge pijn op de borst, kortademigheid). Coronaire hartziekten Uit gerandomiseerde gecontroleerde studies is geen bewijs naar voren gekomen van een beschermend effect tegen myocardinfarct bij vrouwen met of zonder bestaande coronaire hartziekten die een gecombineerde HST of oestrogeenmonotherapie kregen. In een epidemiologische studie met gebruik van de GPRD, werd geen bewijs gevonden van een beschermend effect tegen myocardinfarct bij postmenopauzale vrouwen die tibolon gebruikten. Ischemisch cerebrovasculair accident (CVA) Tibolon verhoogt het risico op een ischemisch cerebrovasculair accident vanaf het eerste jaar van de behandeling (zie rubriek 4.8). Het risico op cerebrovasculair accident is sterk leeftijdsafhankelijk en daarom is het effect van tibolon groter op hogere leeftijd. Overige aandoeningen Sempreluna bevat lactose. Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als galactose-intolerantie, algehele lactasedeficiëntie of glucose-galactose malabsorptie, dienen dit geneesmiddel niet te gebruiken. Sempreluna is geen anticonceptiemiddel. Behandeling met Sempreluna resulteert in een duidelijke dosisafhankelijke afname van HDL�cholesterol (van 16,7% bij een 1,25 mg dosis tot 21,8% bij een 2,5 mg dosis na 2 jaar). De totale triglyceriden en lipoproteïne (a) namen ook af. De afname van totaal cholesterol en VLDL-cholesterol was niet dosisafhankelijk. De LDL-cholesterolspiegels waren onveranderd. De klinische implicatie van deze bevindingen is nog niet bekend. Oestrogenen kunnen vochtretentie veroorzaken. Patiënten met een verminderde hart- of nierfunctie moeten derhalve goed worden geobserveerd. Vrouwen met een vooraf bestaande hypertriglyceridemie nauwlettend gevolgd worden tijdens oestrogeenmonotherapie of HST, omdat bij vrouwen met deze afwijking die oestrogeenbehandeling krijgen, in zeldzame gevallen een sterke toename van de plasmatriglyceriden werd gerapporteerd die kan leiden tot pancreatitis. Behandeling met Sempreluna resulteert in een zeer kleine afname van de serumspiegel van het thyroxine bindend globuline (TBG) en totaal T4. De T3 waarden blijven onveranderd. Sempreluna leidt tot verlaging van sexhormoonbindend globuline (SHBG), maar de corticoïdbindend globuline- (CBG) en cortisolspiegels blijven onveranderd. Het gebruik van HST geeft geen verbetering van de cognitieve functies. Er is enige indicatie van hoger risico van waarschijnlijke dementie bij vrouwen die na de leeftijd van 65 jaar beginnen met een continue gecombineerde HST of oestrogeenmonotherapie.

Sempreluna is een hormoonsuppletietherapie (HST). Sempreluna bevat tibolon, een stof die gunstige effecten heeft op verschillende weefsels in het lichaam, zoals de hersenen, de vagina en het bot.

Sempreluna is bedoeld voor postmenopauzale vrouwen die gedurende ten minste 12 maanden niet meer ongesteld zijn geweest.

Sempreluna wordt gebruikt voor:

Verlichting van problemen die optreden na de menopauze

Wanneer de menopauze begint, maakt uw lichaam minder oestrogeen aan. Bij sommige vrouwen kan dit problemen veroorzaken zoals 'opvliegers'. Sempreluna helpt deze problemen na de menopauze te verminderen. U krijgt Sempreluna alleen voorgeschreven indien uw problemen uw dagelijks leven ernstig hinderen.

Preventie van osteoporose

Na de menopauze hebben sommige vrouwen meer risico op broze botten (osteoporose). Uw arts zal met u de verschillende behandelingsmogelijkheden bespreken.

Als u een verhoogd risico heeft op botbreuken als gevolg van botontkalking en als andere behandelingen voor u niet geschikt zijn, dan mag u Sempreluna gebruiken voor preventie van osteoporose na de menopauze.

Welke stoffen zitten er in dit middel?

 De werkzame stof in dit middel is 2,5 mg tibolon.

 De andere stoffen zijn: lactose, microkristallijne cellulose, maïszetmeel, ascorbylpalmitaat en magnesiumstearaat.

Gebruikt u naast Sempreluna nog andere geneesmiddelen, of hebt u dat kort geleden gedaan of gaat u dit misschien binnenkort doen? Vertel dat dan uw arts of apotheker. Dit geldt ook voor geneesmiddelen die zonder voorschrift worden verkocht, kruidenmiddelen of andere natuurlijke producten.

Sommige geneesmiddelen kunnen invloed hebben op de manier waarop Sempreluna werkt, waardoor u onregelmatig bloedverlies kunt krijgen. Dit geldt met name voor:

 geneesmiddelen om uw bloed te verdunnen zoals warfarine

 geneesmiddelen tegen epilepsie, zoals fenobarbital, fenytoïne en carbamazepine

 geneesmiddelen tegen tuberculose, zoals rifampicine

 kruidenmiddelen die sint-janskruid (Hypericum perforatum) bevatten.

Zoals elk geneesmiddel kan ook dit geneesmiddel bijwerkingen hebben. Niet iedereen krijgt daarmee te maken. De meeste van deze bijwerkingen zijn mild.

De volgende aandoeningen zijn vaker gemeld bij vrouwen die HST gebruiken dan bij vrouwen die geen HST gebruiken:

 Borstkanker  Abnormale groei van de baarmoederbekleding of baarmoederkanker (endometriumhyperplasie of endometriumkanker)  Eierstokkanker  Bloedstolsels in een ader in de benen of longen (veneuze trombo-embolie)  Hartziekte  Beroerte  Mogelijk geheugenverlies wanneer met HST begonnen wordt na het 65e jaar.

Zie rubriek 2 voor meer informatie over deze bijwerkingen.

Bijwerkingen die vaak optreden (bij 1-10% van de gebruiksters van Sempreluna):

 Vaginaal bloedverlies of "spotting"  Buikpijn  Gewichtstoename  Gevoelige borsten  Abnormale haargroei  Vaginale klachten zoals afscheiding, jeuk, irritatie of gistinfectie

Een bijwerking die soms optreedt (bij 0,1-1% van de vrouwen die Sempreluna gebruiken):

 Acne

Andere bijwerkingen die kunnen voorkomen (frequentie onbekend):

 Duizeligheid, hoofdpijn, migraine, depressie  Huiduitslag of jeuk  Stoornissen in het zien (zoals troebel zien)  Maagdarmstelselstoornissen  Vochtophoping  Gewrichtspijn, spierpijn  Veranderingen van de leverfunctie

Er zijn meldingen geweest van borstkanker en abnormale groei van de baarmoederbekleding of baarmoederkanker bij vrouwen die Sempreluna gebruiken. Krijgt u doorbraakbloeding of spotting, heeft u veel last of continu last van één van de hierboven vermelde bijwerkingen, neem dan contact op met uw arts.

Andere bijwerkingen die zijn gemeld met het gebruik van HST:

 problemen met de galblaas;

 huidproblemen zoals:

• chloasma - geelbruine huidpigmentatie, met name in het gezicht en de nek, ook "zwangerschapsmasker" genoemd
• erythema nodosum - een huiduitslag met blauwrode, pijnlijke bulten
• erythema multiforme - een huiduitslag waarbij bulten, blaren of vasthouden van water kunnen worden gezien
• vasculaire purpura - kleine hemorragische punten in de huid

Het melden van bijwerkingen

Krijgt u last van bijwerkingen, neem dan contact op met uw arts of apotheker. Dit geldt ook voor mogelijke bijwerkingen die niet in deze bijsluiter staan. U kunt bijwerkingen ook rechtstreeks melden via het Federaal Agentschap voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten, Afdeling Vigilantie, Postbus 97, 1000 BRUSSEL Madou. Website: www.eenbijwerkingmelden.be, email: adr@fagg.be.

Door bijwerkingen te melden, kunt u ons helpen meer informatie te verkrijgen over de veiligheid van dit geneesmiddel.

Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?

Als één van de volgende situaties op u van toepassing is. Als U twijfelt over één van de onderstaande punten, overleg dan eerst met uw arts voordat u Sempreluna gebruikt.

Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?

 U heeft borstkanker of u heeft ooit borstkanker gehad, of men vermoedt dat u borstkanker heeft.

 U heeft een oestrogeengevoelige kanker, zoals baarmoederslijmvlieskanker (endometriumkanker), of er is een vermoeden dat u dit heeft.

 U heeft een onverklaarbaar vaginaal bloedverlies.

 U heeft een overmatige verdikking van de baarmoederbekleding (endometriumhyperplasie) en u wordt voor deze aandoening nog niet behandeld.

 U heeft een bloedklonter in een ader (trombose) of u heeft dit ooit gehad, zoals in de benen (diepe veneuze trombose) of in de longen (longembolie).

 U heeft een bloedstollingsafwijking (zoals proteïne C-, proteïne S- of antitrombinedeficiëntie).

 U heeft een ziekte, veroorzaakt door bloedklonters in de slagaders, zoals een hartaanval, beroerte of angina pectoris, of u heeft dit onlangs gehad.

 U heeft een leverziekte of u heeft dit ooit gehad - u kunt Sempreluna niet gebruiken totdat uw leverfunctie weer normaal is.

 U heeft een zeldzame bloedaandoening (porfyrie), die doorgegeven wordt in de familie (erfelijk).

 U bent allergisch voor een van de stoffen in dit geneesmiddel. Deze stoffen kunt u vinden in rubriek 6 van deze bijsluiter.

 U bent zwanger of u denkt dat u zwanger kunt zijn.

 U geeft borstvoeding

Als u tijdens de behandeling één of meer van de bovenvermelde problemen of ziekten voor het eerst krijgt, stop dan onmiddellijk met het gebruik van Sempreluna.

4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding Zwangerschap Sempreluna is gecontra-indiceerd tijdens de zwangerschap (zie rubriek 4.3). Vrouwen die zwanger kunnen worden, moeten effectieve anticonceptie gebruiken tijdens de behandeling. Indien tijdens de behandeling met Sempreluna zwangerschap optreedt, dient de behandeling onmiddellijk te worden beëindigd. Er zijn geen klinische gegevens beschikbaar van zwangerschappen die blootgesteld zijn aan Sempreluna. Dierstudies hebben reproductietoxiciteit aangetoond (zie rubriek 5.3). Het potentiële risico voor de mens is onbekend. Borstvoeding Het is niet bekend of tibolon/metabolieten in de moedermelk wordt/worden uitgescheiden. Sempreluna mag niet worden gebruikt tijdens de periode van borstvoeding (zie rubriek 4.3). Vruchtbaarheid Het potentiële risico voor de mens is onbekend. In dierstudies had tibolon een anti-fertiele werking (zie rubriek 5.3).

1. Hoe gebruikt u dit middel?

Gebruik dit geneesmiddel altijd precies zoals uw arts of apotheker u dat heeft verteld. Twijfelt u over het juiste gebruik? Neem dan contact op met uw arts of apotheker.

Neem dit geneesmiddel via de mond in. De gebruikelijke dosering is één tablet per dag. Slik de tablet in met wat water of een andere drank, bij voorkeur steeds op hetzelfde tijdstip.

De blisterverpakkingen zijn gemerkt met de dagen van de week. Begin met het nemen van een tablet die is gemerkt met de huidige dag van de week. Als u de behandeling bijvoorbeeld op een maandag begint, neem dan de tablet uit het blaasje dat is gemerkt met "ma" van de bovenste rij van de blisterverpakking. Neem vervolgens elke dag één tablet door de dagen van de week op de blisterverpakking te volgen, totdat de blisterverpakking leeg is. Begin de volgende dag met een nieuwe blisterverpakking. Zorg ervoor dat er geen onderbreking is tussen de blisterverpakkingen of de dozen.

Werd u minder dan 12 maanden geleden voor de laatste keer ongesteld? Dan mag u geen Sempreluna gebruiken. Als u te vroeg begint met het gebruik van Sempreluna, dan kan het risico op onregelmatig vaginaal bloedverlies toenemen.

Uw arts schrijft u een zo laag mogelijke dosis voor om uw klachten te behandelen, gedurende een zo kort mogelijke periode. Neem contact op met uw arts als u denkt dat deze dosis te hoog of te laag is.

Heeft u te veel van dit middel ingenomen ?

Wanneer u te veel van Sempreluna heeft ingenomen, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts, apotheker of het Antigifcentrum (070/245.245). Als iemand te veel tabletten gebruikt, is er geen reden tot ongerustheid. Wel moet er meteen contact worden opgenomen met een arts. Symptomen die u kunt krijgen als u een te grote dosis heeft genomen, zijn misselijkheid, overgeven of vaginaal bloedverlies.

Bent u vergeten dit middel in te nemen?

Als u bent vergeten een tablet te gebruiken, doe dit dan alsnog zo snel mogelijk. Als u echter meer dan 12 uur te laat bent, gebruik de vergeten tablet dan niet meer.

Neem geen dubbele dosis om een vergeten tablet in te halen.