Co Lisinopril Sandoz Comp 30 X 10/12.5mg

1. Wanneer mag u dit middel niet innemen of moet u er extra voorzichtig mee zijn? Wanneer mag u dit middel NIET gebruiken?  u bent allergisch voor lisinopril, hydrochloorthiazide of voor een van de stoffen in dit geneesmiddel. Deze stoffen kunt u vinden in rubriek 6 van deze bijsluiter.  u bent allergisch voor andere ACE-remmers, bv. ramipril of voor geneesmiddelen die zijn afgeleid van sulfonamiden (meestal antibiotica, bv. sulfametoxazol)  u heeft ooit last gehad van jeuk, netelroos, plotselinge daling van de bloeddruk, plotselinge zwelling van de handen, de voeten, de enkels, het gezicht, de lippen, de tong of de keel (angio�oedeem), vooral als dit optrad na behandeling met een geneesmiddel van de groep geneesmiddelen die ACE-remmers worden genoemd (remmers van het angiotensine�converterende enzym). Het kan zijn dat u daarbij ook moeite had om te slikken of te ademen.  u heeft hereditair (erfelijk) angio-oedeem (een aandoening die u meer vatbaar maakt aan de hierboven beschreven zwelling). Als u niet zeker bent of dit op u van toepassing is, vraag dan raad aan uw arts.  als u sacubitril/valsartan, een geneesmiddel dat wordt gebruikt voor de behandeling van een type langdurig (chronisch) hartfalen bij volwassenen, gebruikt of heeft gebruikt, omdat het risico op angio-oedeem (een snelle onderhuidse zwelling, op een plek zoals de keel) dan verhoogd is  iemand van uw bloedverwanten heeft vroeger een zwelling van de ledematen, het gezicht, de lippen, de keel, de mond of de tong (angio-oedeem) vertoond  u heeft ernstige nierproblemen  u heeft ernstige leverproblemen  u kunt niet urineren (anurie)  u bent meer dan 3 maanden zwanger (Het is ook beter Co-Lisinopril Sandoz niet te gebruiken vroeg in de zwangerschap – zie rubriek zwangerschap)  u heeft suikerziekte of een verminderde nierfunctie en u wordt behandeld met een bloeddrukverlagend geneesmiddel dat aliskiren bevat. Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met dit middel? Neem contact op met uw arts of apotheker voordat u dit middel inneemt:  als u een vernauwing van de slagaders (atherosclerose), cerebrovasculaire problemen zoals een hersenberoerte of een transient ischemic attack (TIA, een "miniberoerte") vertoont  als u hartfalen heeft  als u een lage bloeddruk heeft, een zoutarm dieet moet volgen of diuretica ("plaspillen") moet innemen  als u abnormale hoeveelheden water en mineralen in uw lichaam heeft (vocht-/elektrolytenstoornissen)  als u een hartspierziekte heeft (hypertrofische cardiomyopathie), een vernauwing van de hoofdslagader die het bloed van het hart wegvoert, de aorta (aortastenose), of andere vormen van een hartprobleem, obstructie van het uitstroomkanaal genoemd  als u LDL-aferese ondergaat (verwijdering van cholesterol uit het bloed met een toestel)  als u een desensibilisatiekuur ondergaat voor bepaalde insectengiften zoals bijen- of wespensteken  als u suikerziekte heeft  als u in het verleden last heeft gehad van ademhalings- of longproblemen (waaronder ontsteking of vocht in de longen) na inname van hydrochloorthiazide. Als u na het innemen van Co-Lisinopril Sandoz ernstige kortademigheid of moeite met ademhalen krijgt, zoek onmiddellijk medische hulp  als u een van de volgende geneesmiddelen neemt die worden gebruikt om hoge bloeddruk te behandelen:

- een angiotensine II-receptorblokker (ARB's) (ook bekend als sartanen - bijvoorbeeld valsartan, telmisartan, irbesartan), voornamelijk als u nierproblemen als gevolg van suikerziekte hebt - aliskiren Uw arts kan regelmatig uw nierfunctie, bloeddruk en het aantal elektrolyten (bv. kalium) in uw bloed controleren. Zie ook de informatie onder de titel 'Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?'.  als u een van de volgende geneesmiddelen inneemt, kan het risico op angio-oedeem (een snelle zwelling onder de huid in gebieden zoals de keel) verhoogd zijn: - sirolimus, temsirolimus, everolimus en andere geneesmiddelen die behoren tot de klasse van mTOR-remmers (gebruikt om de afstoting van getransplanteerde organen te voorkomen en bij de behandeling van kanker) - racecadotril, een geneesmiddel voor de behandeling van diarree - vildagliptine, een geneesmiddel voor de behandeling van diabetes - weefselplasminogeenactivator (tPA), een geneesmiddel dat wordt gebruikt voor het oplossen van bloedstolsels die zich in bloedvaten hebben gevormd.  als u andere geneesmiddelen inneemt, zoals zoutvervangers of kaliumsupplementen  als u jicht of een hoog urinezuurgehalte in uw bloed heeft of als u wordt behandeld met allopurinol of procaïnamide  als er een operatie (met inbegrip van een tandheelkundige operatie) bij u uitgevoerd gaat worden en u daarbij een anestheticum moet krijgen  als u recentelijk lang en hevig heeft moeten braken en/of ernstige diarree heeft gehad  als u tests moet ondergaan om de werking van uw bijschildklieren te controleren  als u lever- of nierproblemen heeft of gehad heeft of vernauwde nierslagaders (nierarteriestenose) of als u maar één werkende nier heeft, of als u wordt behandeld met hemodialyse  als u een collageenbloedvatziekte heeft zoals systemische lupus erythematosus (SLE) of sclerodermie, die gepaard kan gaan met huiduitslag, gewrichtspijn en koorts  als u huidkanker heeft gehad of als u tijdens de behandeling een verdachte huidafwijking krijgt. Behandeling met hydrochloorthiazide, vooral langdurig gebruik met hoge doses, kan het risico op sommige soorten huid- en lipkanker (niet-melanome huidkanker) vergroten. Bescherm uw huid tegen blootstelling aan de zon en uv-stralen terwijl u dit middel inneemt  als u allergische problemen of astma heeft  als u lithium inneemt, dat wordt gebruikt bij de behandeling van sommige psychiatrische aandoeningen  als u denkt dat u zwanger bent (of zou kunnen worden). Co-Lisinopril Sandoz wordt niet aanbevolen tijdens de vroege zwangerschap en mag niet worden ingenomen als u meer dan 3 maanden zwanger bent, omdat het ernstige schade kan toebrengen aan uw baby bij gebruik in deze fase (zie rubriek zwangerschap)  als u al wordt behandeld met andere plaspillen (diuretica). Co-Lisinopril Sandoz wordt doorgaans niet aanbevolen als het volgende op u van toepassing is. Spreek met uw arts voor u dit geneesmiddel begint in te nemen: - als u onlangs een niertransplantatie heeft ondergaan. - als u een hoog kaliumgehalte in uw bloed heeft. Zie ook verder "Neemt u nog andere geneesmiddelen in?" Spreek met uw arts als u een atleet bent die een dopingtest moet ondergaan omdat Co-Lisinopril Sandoz een werkzaam bestanddeel bevat dat positieve uitkomsten kan geven bij een dopingtest. Oudere of ondervoede patiënten moeten bijzonder voorzichtig zijn bij gebruik van Co-Lisinopril Sandoz. Co-Lisinopril Sandoz zou minder doeltreffend kunnen zijn bij zwarte mensen. Kinderen Dit geneesmiddel wordt niet aanbevolen voor gebruik bij kinderen. Tijdens inname van Co-Lisinopril Sandoz: Als u een van de volgende symptomen ontwikkelt, moet u onmiddellijk uw arts inlichten: - Duizeligheid na de eerste dosis. Sommige mensen reageren op hun eerste dosis of als de dosering wordt verhoogd en voelen zich dan duizelig, zwak en misselijk of krijgen een flauwte. - Plotselinge zwelling van de lippen, het gezicht, de nek en mogelijk ook de handen en de voeten of piepende ademhaling of heesheid. Die aandoening wordt angio-oedeem genoemd. Dat kan om het even wanneer tijdens de behandeling optreden. ACE-remmers veroorzaken vaker angio-oedeem bij zwarte dan bij andere patiënten. - Hoge temperatuur, keelpijn of zweren in de mond (dat kunnen symptomen zijn van een infectie veroorzaakt door een daling van het aantal witte bloedcellen). - Geel worden van de huid en het wit van de ogen (geelzucht); dat kan een teken zijn van leverziekte.

Essentiële hypertensie

Welke stoffen zitten er in dit middel? De werkzame stoffen in dit middel zijn lisinopril en hydrochloorthiazide. Elke tablet bevat 10 mg lisinopril (als dihydraat) en 12,5 mg hydrochloorthiazide. Elke tablet bevat 20 mg lisinopril (als dihydraat) en 12,5 mg hydrochloorthiazide.

De andere stoffen in dit middel zijn calciumwaterstoffosfaatdihydraat, natriumcroscarmellose, mannitol, maiszetmeel, magnesiumstearaat en rood ijzeroxide (E 172).

Als u een van de volgende geneesmiddelen neemt die worden gebruikt om hoge bloeddruk te behandelen: - een angiotensine II-receptorblokker (ARB's) (ook bekend als sartanen - bijvoorbeeld valsartan, telmisartan, irbesartan), voornamelijk als u nierproblemen als gevolg van suikerziekte hebt - aliskiren Uw arts kan regelmatig uw nierfunctie, bloeddruk en het aantal elektrolyten (bv. kalium) in uw bloed controleren. Zie ook de informatie onder de titel 'Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?'.

Als u een van de volgende geneesmiddelen inneemt, kan het risico op angio-oedeem (een snelle zwelling onder de huid in gebieden zoals de keel) verhoogd zijn: - sirolimus, temsirolimus, everolimus en andere geneesmiddelen die behoren tot de klasse van mTOR-remmers (gebruikt om de afstoting van getransplanteerde organen te voorkomen en bij de behandeling van kanker) - racecadotril, een geneesmiddel voor de behandeling van diarree - vildagliptine, een geneesmiddel voor de behandeling van diabetes - weefselplasminogeenactivator (tPA), een geneesmiddel dat wordt gebruikt voor het oplossen van bloedstolsels die zich in bloedvaten hebben gevormd.

Zoals elk geneesmiddel kan ook dit geneesmiddel bijwerkingen hebben. Niet iedereen krijgt daarmee te maken.

Als u de volgende bijwerkingen vertoont, moet u de inname van dit geneesmiddel stopzetten en onmiddellijk uw arts op de hoogte brengen of naar de spoedgevallendienst van het dichtstbijzijnde ziekenhuis gaan:

• Een ernstige allergische reactie, angio-oedeem genoemd (uitslag, jeuk, zwelling van de ledematen, het gezicht, de lippen, de mond of de keel, wat slik- en ademhalingsmoeilijkheden kan veroorzaken). Dit is een ernstige en zeldzame bijwerking (kunnen optreden bij tot 1 op de 1.000 mensen). U moet misschien dringend door een arts worden gezien of in een ziekenhuis worden opgenomen.

• Een ernstige allergische reactie, anafylactische reactie genoemd, die moeite met ademhalen of duizeligheid veroorzaakt. De frequentie van deze bijwerking is niet bekend.

• Ernstige huidaandoeningen met ernstige of jeukende huiduitslag, vervelling of blaren, roodheid van de huid over het hele lichaam, pijn aan de ogen, mond of geslachtsorganen, koorts (syndroom van Stevens-Johnson, toxische epidermale necrolyse, erythema multiforme, pemphigus). Deze bijwerkingen zijn ernstig en zeer zeldzaam (kunnen optreden bij tot 1 op de 10.000 mensen).

• Hartaanval of cerebrovasculair accident ("mini-beroerte") (vooral bij patiënten met een lage bloeddruk). Dit is een ernstige en soms voorkomende bijwerking (kan optreden bij tot 1 op de 100 mensen).

• Moeite met ademhalen, piepende ademhaling (bronchospasme). Dit is een ernstige en zeer zeldzame bijwerking (kan optreden bij tot 1 op de 10.000 mensen).

• Acute ademnood (klachten omvatten ernstige kortademigheid, koorts, zwakte en verwardheid), dit is een zeer zeldzame bijwerking (kan optreden bij tot 1 op de 10.000 mensen).

• Geelzucht (geel worden van de huid en het wit van de ogen). Dat is een mogelijk ernstige, maar zeer zeldzame bijwerking (kan optreden bij tot 1 op de 10.000 mensen), die wijst op een leverontsteking die zich verder kan ontwikkelen tot leverfalen. U moet misschien dringend door een arts worden gezien of in een ziekenhuis worden opgenomen.

• Zwakte en moeheid, gebrek aan eetlust, zich misselijk voelen, braken, rillen, niet naar het toilet gaan (lage urineproductie), wat ook gepaard kan gaan met een hoge temperatuur (koorts), pijn in de zij, zwelling van de benen, enkels, voeten, gezicht en handen of bloed in de urine. Dit zijn ernstige bijwerkingen als gevolg van ernstige nierproblemen zoals uremie (hoge ureumwaarden in het bloed) en plotseling nierfalen; zeldzame bijwerkingen (kunnen optreden bij tot 1 op de 1.000 mensen) of nierontsteking (interstitiële nefritis); een bijwerking waarvan de frequentie niet bekend is.

• Plotslinge bijziendheid. Dit is een ernstige bijwerking waarvan de frequentie niet bekend is. • Een verminderd gezichtsvermogen of pijn in uw ogen als gevolg van hoge druk (mogelijke tekenen van vochtophoping in de vasculaire laag van het oog (choroïdale effusie) of acuut geslotenhoekglaucoom). Dit zijn ernstige bijwerkingen waarvan de frequentie niet bekend is. • Een allergische aandoening die gewrichtspijn, huiduitslag en koorts veroorzaakt (systemische lupus erythematodes). De frequentie van deze ernstige bijwerking is niet bekend.

Wanneer mag u dit middel NIET gebruiken?  u bent allergisch voor lisinopril, hydrochloorthiazide of voor een van de stoffen in dit geneesmiddel. Deze stoffen kunt u vinden in rubriek 6 van deze bijsluiter.  u bent allergisch voor andere ACE-remmers, bv. ramipril of voor geneesmiddelen die zijn afgeleid van sulfonamiden (meestal antibiotica, bv. sulfametoxazol)  u heeft ooit last gehad van jeuk, netelroos, plotselinge daling van de bloeddruk, plotselinge zwelling van de handen, de voeten, de enkels, het gezicht, de lippen, de tong of de keel (angio- oedeem), vooral als dit optrad na behandeling met een geneesmiddel van de groep geneesmiddelen die ACE-remmers worden genoemd (remmers van het angiotensine- converterende enzym). Het kan zijn dat u daarbij ook moeite had om te slikken of te ademen.

 u heeft hereditair (erfelijk) angio-oedeem (een aandoening die u meer vatbaar maakt aan de hierboven beschreven zwelling). Als u niet zeker bent of dit op u van toepassing is, vraag dan raad aan uw arts.

 als u sacubitril/valsartan, een geneesmiddel dat wordt gebruikt voor de behandeling van een type langdurig (chronisch) hartfalen bij volwassenen, gebruikt of heeft gebruikt, omdat het risico op angio-oedeem (een snelle onderhuidse zwelling, op een plek zoals de keel) dan verhoogd is

 iemand van uw bloedverwanten heeft vroeger een zwelling van de ledematen, het gezicht, de lippen, de keel, de mond of de tong (angio-oedeem) vertoond

 als u huidkanker heeft gehad of als u tijdens de behandeling een verdachte huidafwijking krijgt. Behandeling met hydrochloorthiazide, vooral langdurig gebruik met hoge doses, kan het risico op sommige soorten huid- en lipkanker (niet-melanome huidkanker) vergroten. Bescherm uw huid tegen blootstelling aan de zon en uv-stralen terwijl u dit middel inneemt

 als u allergische problemen of astma heeft  als u lithium inneemt, dat wordt gebruikt bij de behandeling van sommige psychiatrische aandoeningen  als u denkt dat u zwanger bent (of zou kunnen worden). Co-Lisinopril Sandoz wordt niet aangeraden tijdens de vroege zwangerschap en mag niet worden ingenomen als u meer dan 3 maanden zwanger bent, omdat het ernstige schade kan toebrengen aan uw baby bij gebruik in deze fase (zie rubriek zwangerschap)  als u al wordt behandeld met andere plaspillen (diuretica).

Bent u zwanger, denkt u zwanger te zijn, wilt u zwanger worden of geeft u borstvoeding? Neem dan contact op met uw arts of apotheker voordat u dit geneesmiddel gebruikt. Zwangerschap U moet uw arts informeren als u denkt dat u zwanger bent (of zou kunnen worden). Normaal gesproken zal uw arts u adviseren om te stoppen met het gebruik van Co-Lisinopril Sandoz voordat u zwanger wordt of zodra u weet dat u zwanger bent. Uw arts zal u een ander geneesmiddel voorschrijven in plaats van Co-Lisinopril Sandoz. Co-Lisinopril Sandoz wordt niet aanbevolen tijdens de zwangerschap, en mag niet ingenomen worden indien u langer dan 3 maanden zwanger bent, aangezien het ernstige schade kan toebrengen aan uw baby bij gebruik na de derde zwangerschapsmaand. Borstvoeding Vertel uw arts als u borstvoeding geeft of gaat starten. Co-Lisinopril Sandoz wordt niet aanbevolen bij moeders die borstvoeding geven, en uw arts kan voor u een andere behandeling kiezen als u borstvoeding wilt geven, vooral als uw baby een pasgeborene is of te vroeg werd geboren.

Volwassenen

• 1 tablet /dag
• Max. 40 mg lisinopril/25 mg hydrochlorothiazide /dag, in 1 inname